Podczas podróży samolotem organizm musi dostosować się do nieco innych warunków: suchego powietrza, niższego ciśnienia atmosferycznego i wielogodzinnego siedzenia. Skutkiem tego mogą być zmęczenie, suchość w ustach, ból głowy czy gorsze samopoczucie po lądowaniu. To powody, dla których warto zadbać o odpowiednie nawodnienie – najlepiej jeszcze przed wejściem na pokład. Oto kilka wskazówek, które pomogą Ci lepiej przygotować organizm do lotu i ograniczyć dyskomfort w trakcie podniebnej podróży.
| Podsumowanie Wpływ warunków w kabinie na organizm: – Suche powietrze (wilgotność 20-30%) przyspiesza utratę wilgoci i wysusza śluzówki oczu, nosa i gardła. – Niższe ciśnienie (odpowiadające wysokości 1800–2400 m n.p.m.) zmniejsza dopływ tlenu, sprzyjając senności i zmęczeniu. – Brak ruchu i wielogodzinne siedzenie dodatkowo utrudniają krążenie płynów. Jak prawidłowo dbać o nawodnienie: – Zacznij przed lotem – wsiadaj na pokład odpowiednio nawodniony (pij wodę, jedz warzywa/owoce, unikaj alkoholu). – Pij często i małymi porcjami – równomierne popijanie wody zapobiega nagłej suchości w ustach. – Unikaj nadmiaru kawy i alkoholu – kofeina w dużych ilościach działa moczopędnie, a alkohol nasila zmęczenie i sprzyja utracie płynów. – Rozważ elektrolity na długich trasach – napoje elektrolitowe pomagają dłużej utrzymać odpowiednią objętość osocza i ułatwiają zatrzymanie płynów. |
Dlaczego lot samolotem wpływa funkcjonowanie organizmu?
Kabina samolotu jest odpowiednio przygotowana do bezpiecznej podróży, ale warunki tam panujące różnią się od tych na lądzie. Dotyczy to przede wszystkim wilgotności powietrza, ciśnienia atmosferycznego oraz zawartości tlenu. Te zmieniające się warunki sprawiają, że pasażerowie mogą odczuwać ból głowy, suchość w ustach czy zwykłe zmęczenie 1.
Niska wilgotność powietrza w kabinie
Niska wilgotność w kabinie samolotu jest jednym z czynników, które wpływają na funkcjonowanie organizmu podczas lotu. Wynosi ona 20-30% 2, podczas gdy rekomendowana wilgotność w domowych / biurowych pomieszczeniach powinna oscylować w granicach 40-50% 3. Tak suche powietrze zwiększa utratę wilgotności przed drogi oddechowe, przyczyniając się do wysuszenia błon śluzowych nosa, gardła oraz oczu 2.
Uczucie suchości może wyzwalać uczucie pragnienia, które nie zawsze ma związek ze spadkiem nawodnienia organizmu 3.
Obniżone ciśnienie atmosferyczne
Mimo że kabiny w samolotach pasażerskich są hermetyzowane, ciśnienie odpowiada warunkom występującym na wysokości 1800-2400 m n.p.m. To sprawia, że organizm otrzymuje mniej tlenu, co z kolei może powodować u podróżujących uczucie senności, pogorszenie koncentracji, zmęczenie – szczególnie podczas długich lotów 4.
Wielogodzinna pozycja siedząca
Dodatkowym obciążeniem dla organizmu jest siedzenie w jednej pozycji, a ograniczony ruch może utrudniać krążenie krwi i sprzyjać przesunięciom płynów do nóg 5.
Jak zadbać o nawodnienie podczas podróży samolotem?
Odpowiednie nawodnienie przed i podczas lotu może pomóc ograniczyć uczucie zmęczenie, suchość gardła czy nosa, a także wpłynąć na lepsze samopoczucie po podróży. Co możesz zrobić?
Przygotuj organizm do lotu
Do samolotu najlepiej wsiadać już odpowiednio nawodnionym. Suche powietrze w kabinie oraz niższe ciśnienie mogą nasilać utratę wilgoci przed drogi oddechowe i skórę, dlatego „nadrabianie” płynów już w trakcie podróży może okazać się niewystarczające.
Pamiętaj, aby przed lotem 6,7:
- regularnie pić wodę – zgodnie z dziennym zapotrzebowaniem na płyny,
- ograniczyć spożycie alkoholu i kawy,
- zadbać o lekki posiłek, bazujący na owocach i warzywach zawierających dużą ilość wody.
Ponadto nie dopuszczaj do uczucia silnego pragnienia, ponieważ może ono wskazywać na znaczny ubytek płynów w organizmie 8.
Podczas lotu pij wodę małymi porcjami
Nawodnienie organizmu należy rozłożyć w czasie podróży, dlatego lepiej pić wodę mniejszymi porcjami, ale częściej.
Wypicie większej ilości wody jednorazowo (bez dodatku elektrolitów) może nie być korzystne dla zdrowia. Jej nadmiar w stosunku do zasobów sodu niekiedy prowadzi do tzw. przewodnienia hipotonicznego 9.
Stałe dostarczanie płynów pomoże Ci zniwelować subiektywne uczucie suchości i pragnienie.
Ogranicz nadmierne spożycie kawy
Kawa – jako źródło kofeiny – jest chętnie wypijana przez pasażerów dalekich lotów, ponieważ pozwala zredukować uczucie zmęczenia. Warto jednak ograniczyć nadmierne jej spożycie – powyżej 6 mg kofeiny na kg masy ciała, aby nie „wyzwolić” działania moczopędnego 5.
Zadbaj o podaż elektrolitów podczas długich lotów
O ile na krótkich trasach może wystarczyć wypijanie samej wody, o tyle podczas długich lotów lepiej sięgnąć po napoje zawierające elektrolity. Dlaczego? Dostarczanie płynów elektrolitowo-węglowodanowych przyczynia się do zwiększenia objętości osocza (w porównaniu z samą wodą), co przekłada się na zmniejszoną produkcję moczu i dodatni bilans płynów 5.
Przeczytaj także: Po czym poznać, że potrzebujesz nawodnienia?
Co się stanie, jeśli wsiądziesz do samolotu odwodniony?
Wejście na pokład samolotu, gdy organizm nie jest dostatecznie nawodniony, może nasilać negatywny wpływ warunków panujących w kabinie pasażerskiej. Suche powietrze, niższe ciśnienie atmosferyczne oraz ograniczony ruch mogą przyczynić się do pogorszenia samopoczucia, zmęczenia czy problemów z koncentracją 10.
Lepiej więc nie dopuszczaj do takiej sytuacji i zadbaj o nawodnienie jeszcze przed lotem. Pamiętaj przy tym, aby nie lekceważyć uczucia pragnienia, zmęczenia, suchości błon śluzowych, bólu głowy. To może być znak, że organizm domaga się płynów 11.
| Warto zapamiętać: – Prawidłowe nawodnienie zacznij przed wejściem na pokład – wypijanie płynów z wyprzedzeniem zabezpiecza organizm przed wyjściowym ubytkiem wody. – Suche powietrze w kabinie oszukuje zmysły – niska wilgotność wywołuje uczucie wysuszenia gardła i nosa, dlatego warto pić wodę często, lecz małymi łykami. – Unikaj odwadniających napojów – ograniczenie alkoholu i dużych ilości kawy redukuje wzmożone wydalanie płynów w trakcie lotu. – Na długie loty wybieraj elektrolity – napoje z elektrolitami pomagają lepiej zatrzymać wodę w ustroju i zapobiegają odwodnieniu na trasach długodystansowych. – Reaguj na sygnały wysyłane przez ciało – ból głowy, zmęczenie czy suchość w ustach podczas lotu to pierwsze oznaki, że pora sięgnąć po płyny. |
Nawodnienie podczas lotu – najczęściej zadawane pytania
1. Ile wody trzeba wypić przed podróżą samolotem?
Nie ma jednej uniwersalnej ilości płynów, którą należy dostarczyć przed lotem. Zapotrzebowanie zależy m.in. od wieku, masy ciała, temperatury otoczenia, czasu trwania podróży. Najlepiej zacząć nawadniać organizm na kilka godzin przed, regularniej popijając wodę (mniejszymi porcjami, a częściej).
2. Czy można pić alkohol w samolocie?
Choć picie alkoholu w samolocie jest dozwolone, z perspektywy zdrowia lepiej tego unikać. Może bowiem nasilać uczucie zmęczenia, pogarszać jakość snu i sprzyjać utracie płynów – szczególnie podczas długiej podróży. Ponadto w warunkach niższego ciśnienia atmosferycznego organizm może reagować na niego silniej niż na lądzie.
3. Czy na krótkich trasach trzeba zadbać o nawodnienie?
Tak, ponieważ nawet kilkugodzinne przebywanie w suchym powietrzu w kabinie może powodować suchość w ustach czy ból głowy. Jednak zwykle wystarczające będzie nawodnienie przed podróżą oraz wypicie wody w trakcie lotu.
4. Czy należy nawadniać organizm w samolocie elektrolitami?
W większości przypadków nie ma takiej potrzeby. Przy krótkich lotach zwykła woda i posiłki zwykle są wystarczające, o ile organizm jest prawidłowo nawodniony. Elektrolity mogą być wsparciem podczas bardzo długich podróży, gdy wsiadasz do samolotu po intensywnym wysiłku fizycznym, w czasie upałów lub gdy organizm traci więcej płynów niż zwykle.
